آشنایی با مبانی Population Projection، سناریوسازی جمعیتی و روشهای پیشبینی جمعیتآشنایی با مبانی Population Projection، سناریوسازی جمعیتی و روشهای پیشبینی جمعیت
این محتوای آموزشی به موضوعاتی از جمله مبانی روشهای کمی در جمعیتشناسی، تحلیل دادههای جمعیتی، برآورد شاخصهای باروری، مرگومیر و مهاجرت و کاربرد روشهای آماری در مطالعات جمعیت اختصاص دارد.
معرفی دوره روش کمی در مطالعات جمعیت
یشبینی جمعیت (Population Projection) یکی از مباحث مهم در جمعیتشناسی است که به بررسی تغییرات احتمالی جمعیت در آینده، براساس مفروضات جمعیتی و روشهای مشخص، میپردازد.
در این آموزش، ابتدا مفاهیم و اصطلاحات تخصصی پیشبینی جمعیت معرفی میشوند و تفاوت میان پیشبینی جمعیتی، آیندهنگری جمعیتی و برآورد جمعیت مورد بررسی قرار میگیرد. سپس اهمیت پیشبینیهای جمعیتی در برنامهریزیهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عمرانی توضیح داده میشود.
بخش دیگری از آموزش به نقش سناریوسازی در مطالعه آینده جمعیت، نحوه استفاده از مفروضات باروری، مرگومیر و مهاجرت، اصطلاحات زمانی پیشبینی و دستهبندی روشهای مختلف پیشبینی جمعیت اختصاص دارد.
همچنین روشهای برونیابی روند، روشهای نسبی، مدل اجزای نسل و مدلهای ساختاری بهعنوان رویکردهای مختلف پیشبینی جمعیت معرفی میشوند.
ضرورت برگزاری این دوره
پیشبینی جمعیت یکی از مبانی مهم تصمیمگیری و برنامهریزی برای آینده است.
اطلاع از تعداد جمعیت آینده، روند رشد جمعیت و نحوه توزیع آن در مناطق مختلف میتواند در برنامهریزی خدمات شهری و پروژههای عمرانی نقش داشته باشد.
در این آموزش، کاربرد پیشبینیهای جمعیتی در موضوعاتی مانند تأمین آب، برق، گاز، دفع فاضلاب، توسعه زیرساختها و بررسی تراکم جمعیت مطرح میشود.
برای نمونه، در طراحی زیرساختهای یک شهر یا منطقه، لازم است ابتدا جمعیت مورد انتظار در افق زمانی مشخص برآورد شود تا برنامهریزی فنی و عمرانی متناسب با آن صورت گیرد.ش
معرفی روشهای پیشبینی جمعیت
برونیابی روند (Trend Extrapolation)
برونیابی روند یکی از رویکردهای پیشبینی جمعیت است که بر تعمیم روندهای گذشته به آینده، با فرض رخندادن تغییرات خاص، استوار است.
در این بخش، روشهای ساده، پیچیده و نسبی برونیابی روند معرفی میشوند.
روشهای ساده پیشبینی جمعیت
روشهای ساده شامل روش خطی (Linear)، روش هندسی (Geometric) و روش نمایی (Exponential) هستند.
در این رویکردها، دادههای جمعیتی دورههای گذشته و روند تغییرات آنها مبنای بررسی وضعیت آینده جمعیت قرار میگیرند.
روشهای پیچیده پیشبینی
در معرفی روشهای پیچیده، به رویکردهای لگاریتمی و معادلات چندجملهای (Polynomial) اشاره میشود.
این روشها در طبقهبندی شیوههای پیشبینی جمعیت مطرح میشوند.
روشهای نسبی (Ratio Methods)
روشهای نسبی بر استفاده از نسبتهای جمعیتی مناطق استوار هستند.
در این روشها، تغییرات جمعیت مناطق کوچکتر با توجه به تغییرات جمعیتی مناطق بزرگتری که در آنها قرار دارند، بررسی میشود.
در آموزش، مثالی از ارتباط تغییرات جمعیت استان تهران با تغییرات جمعیت شهرستانهای آن مطرح میشود.
معادله توازن و مدل اجزای نسل
معادله توازن (Balance Equation) از موضوعات مطرحشده در این جلسه است.
در این رویکرد، مؤلفههایی مانند باروری، مرگومیر، مهاجرت، درونکوچی و برونکوچی در بررسی تغییرات جمعیت مورد استفاده قرار میگیرند.
همچنین روش اجزای نسل (Cohort Component Method) معرفی میشود که یکی از روشهای مورد استفاده در مدلها و نرمافزارهای پیشبینی جمعیت است.
در این بخش، به ظرفیت استفاده از این روش برای طراحی نرمافزارهای پیشبینی جمعیت نیز اشاره میشود.
مدلهای ساختاری (Structural Modeling)
مدلهای ساختاری از دیگر رویکردهای مطرحشده در آموزش هستند.
در این زمینه، مدلهای سری زمانی، مدلهای کاربری زمین، مدلهای اقتصادسنجی و مدلهای مرتبط با سیستمهای شهری معرفی میشوند.
در مدلهای اقتصادسنجی، تغییرات جمعیتی با درنظرگرفتن متغیرهای اقتصادی بررسی میشود.
همچنین در مدلهای کاربری زمین، رابطه میان نوع کاربری اراضی، تراکم جمعیت و رشد جمعیت مناطق مورد توجه قرار میگیرد.
روشهای ذهنی و عینی پیشبینی جمعیت
در بخش پایانی آموزش، روشهای پیشبینی جمعیت از نظر نوع رویکرد به دو دسته ذهنی و عینی تقسیم میشوند.
روشهای ذهنی (Subjective Methods): بر قضاوت و دیدگاه متخصصان درباره تغییرات آینده جمعیت متکی هستند.
روشهای عینی (Objective Methods): شامل روشهای برونیابی روند، روش اجزای نسل و مدلهای ساختاری هستند.
این دستهبندی، تصویری کلی از رویکردهای مختلف مورد استفاده در پیشبینی جمعیت ارائه میکند.
مباحث مطرحشده در جلسه
مفاهیم Population Projection، Population Forecast و Population Estimation
نقش باروری، مرگومیر و مهاجرت در پیشبینی جمعیت
کاربرد پیشبینی جمعیت در برنامهریزیهای اقتصادی، اجتماعی و عمرانی
عدم قطعیت و سناریوسازی جمعیتی
نمونه سناریوهای پیشبینی جمعیت سازمان ملل
مدل گذار باروری (Fertility Transition)
اصطلاحات سال پایه، سال آغاز و سال هدف
افق زمانی و فاصلههای پیشبینی
روشهای برونیابی روند
معرفی روشهای خطی، هندسی و نمایی
روشهای نسبی و پیشبینی جمعیت مناطق کوچک
معادله توازن و مدل اجزای نسل
مدلهای ساختاری، اقتصادسنجی و کاربری زمین
طبقهبندی روشهای ذهنی و عینی پیشبینی جمعیت
اهمیت پیشبینی جمعیت در برنامهریزی
پیشبینی جمعیت یکی از مبانی مهم تصمیمگیری و برنامهریزی برای آینده است.
اطلاع از تعداد جمعیت آینده، روند رشد جمعیت و نحوه توزیع آن در مناطق مختلف میتواند در برنامهریزی خدمات شهری و پروژههای عمرانی نقش داشته باشد.
در این آموزش، کاربرد پیشبینیهای جمعیتی در موضوعاتی مانند تأمین آب، برق، گاز، دفع فاضلاب، توسعه زیرساختها و بررسی تراکم جمعیت مطرح میشود.
برای نمونه، در طراحی زیرساختهای یک شهر یا منطقه، لازم است ابتدا جمعیت مورد انتظار در افق زمانی مشخص برآورد شود تا برنامهریزی فنی و عمرانی متناسب با آن صورت گیرد.
محتوای آموزش
مقدمه و تفکیک سه اصطلاح کلیدی در جمعیتشناسی
مقدمه و تفکیک سه اصطلاح کلیدی در جمعیتشناسی
کاربردها و ضرورتهای پیشبینی جمعیت در برنامهریزی
کاربردها و ضرورتهای پیشبینی جمعیت در برنامهریزی
ارائه سناریوهای جایگزین (Alternative Scenarios) و سیاستگذاری
ارائه سناریوهای جایگزین (Alternative Scenarios) و سیاستگذاری
ترمینولوژی و افقهای زمانی در پیشبینی
ترمینولوژی و افقهای زمانی در پیشبینی
دستهبندی جامع روشهای پیشبینی جمعیت
دستهبندی جامع روشهای پیشبینی جمعیت
جمعبندی روشهای عینی (Objective) و ذهنی (Subjective)
جمعبندی روشهای عینی (Objective) و ذهنی (Subjective)
محاسبات نرخ رشد، زمان دوبرابر شدن و مدلهای ریاضی
محاسبات نرخ رشد، زمان دوبرابر شدن و مدلهای ریاضی
برآورد زمان لازم برای رسیدن به یک جمعیت هدف مشخص
برآورد زمان لازم برای رسیدن به یک جمعیت هدف مشخص
دوره های مرتبط
نظرات
متوسط امتیازات
جزئیات امتیازات
هزینه آموزش


نظرات
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.